مقاله تغییر نام و فارسیزاسیون توپونیمهای شهرستان مرند نوشته قدرت ابوالحسنی ساغالان منتشر شد: https://uploadkon.ir/uploads/225109_24تغییر-نام-و-فارسیزاسیون-توپونیمهای-شهرستان-مرند.pdf

پنهانکاری در مورد شهر باستانی گیلیخان(قدرت ابوالحسنی ساغالان) فکر میکنم، ایران از نادر کشورهای جهان باشد که به سبب وجود سیاستهای ترک ستیزانه و آذربایجان ستیزانه مفرط در ارگانهایش، شهری باستانی (و احتمالا اشکانی) به عظمت گیلیخان را میتوان در آن پنهانش نمود! بی شرمانه نیز، در مورد آن میراث مهم باستانی سطری رسمی منتشر نکرده، راضی به محو تدریجی میراث ارزشمند ببود!نگارنده، موضوع شهر باستانی گیلیخان را به خبرگزاریهای سراسری متعددی جهت پاسخگویی مسئولین میراث فرهنگی تبریز فرستاده بود که بدلیل وجود سیاستادامه مطلب

(قدرت ابوالحسنی ساغالان)نامه ای الکترونیکی سرگشاده به مدیر کل ميراث فرهنگي آذربایجان شرقی (تبریز) آقای احمد حمزه زاده و رونوشت الکترونیکی به واحدهای روابط عمومی، معاونت گردشگری، معاونت میراث و اداره حراست در تاریخ ۱۴۰۳/۷/۲۳ ارسال گشته و خواهان جوابدهی میراث در قبال شهر باستانی گیلیخان شده است. نامه ضمیمه فایل شهر باستان گیلیخان داشته و متن اصلی آن به صورت زیر است: مدیر کل محترم ميراث فرهنگي آذربایجان شرقی، جناب آقای احمد حمزه زاده با عرض سلام و خسته نباشید.امیدوارم حالتان خوب باشد. موضوع شهر بادامه مطلب

گیلیخان، شهر باستانی که نیاز به باز شناسی دارد!گیلیخان، شهر باستانی که نیاز به باز شناسی دارد، ویدئویی از جناب آقای محمدعلی اوجاقی نیارا محقق شناخته شده آذربایجان و مدیر کانال یارپاق میباشد. از ایشان، بابت عنایت به مسئه گیلیخان و زحماتشان بسیار بسیار سپاسگزاریم.===در گذشته مابین تبریز و صوفیان، شهری بنام گیلیخان وجود داشته است که احتمال داده می‌شود، مربوط به دوره‌ی اشکانی است.با وجود این، متاسفانه، تاکنون سطری رسمی راجع به این شهر مهم و باستانی منتشر نشده است. محوطه‌ی آن به حال تخریب رها و این مادامه مطلب

تغییر هویت و حاکمیت اراضی تاریخی آذربایجان(قدرت ابوالحسنی ساغالان)در ابتدا قید شود که تاریخ طبری و ترجمه فارسی آن (تاریخ بلعمی) از قدیمی ترین کتابهای تاریخی است و نگارش ترجمه فارسی آن به بیش از هزار سال پیش باز میگردد. در آن کتاب و صفحه ۳۳۵، جغرافیای تاریخی سرزمین آذربایجان از همدان تا دربند خزران (شهر دربند) که در جنوب جمهوری خودمختار داغستان روسیه واقع میباشد، چنین ذکر گردیده است: "و اول حد از همدان درگیرند، تا به ابهر و زنگان بیرون شوند و آخرش به دربند خزران و در این میان هر شهری که هست همه رادامه مطلب

آلان؛ نام بومی ناحیه تاریخی صحرای تبریز(قدرت ابوالحسنی ساغالان) 1) مقدمه بین شهرهای تبریز و صوفیان، دشت وسیع همواری وجود دارد که نواحی همجوار آن از سه طرف کوهستان بوده، یک سویش هم دریاچه اورمیه میباشد. در کتب تاریخی از این دشت، با عنوان صحرا یاد شده است. به خاطر تعلقش به تبریز، آن ناحیه صحرای تبریز نامیده گردیده است. همچنین، به دلیل مرکزیت داشتن شهر سردرود (سردری) در آن محال، نامش سردرود و صحرا و اسامی منتج از آن، یعنی سرد و صحرا، سرد صحرا و سردصحرا نیز مکتوب گشته است. شایان ذکر است، به این منطقادامه مطلب

روستای قدیمی اسکی آلوار(قدرت ابوالحسنی ساغالان و محمدرضا شوکتی یوخاری آلوار ) 1) مقدمه مطابق با آخرین سرشماری کشور ایران در سال 1395 شمسی، دو روستا با نامهای یوخاری آلوار و آشاغی آلوار در دهستان آجی‌چای بخش مرکزی شهرستان تبریز وجود دارند که بترتیب دارای اسامی رسمی و فارسیزه الوار علیا و الوار سفلی هستند. یوخاری آلوار در آن سرشماری، 480 خانوار و 1761 نفر سکنه دارد و آشاغی آلوار بزرگتر از آن بوده، دارای 2066 خانوار و 6916 نفر جمعیت میباشد. به یوخاری آلوار در منطقه، نام با مسمی تر اسکی آلوار (آلواادامه مطلب

تغییر نام و فارسیزاسیون ۳۰ مورد از اسامی روستاهای شهرستان مرند(قدرت ابوالحسنی سهلان)قبل از رفتن به سراغ اسامی اصیل و فارسیزه روستاهای شهرستان مرند آذربایجان، بجاست، در اینجا به چرایی باقی ماندن کلمه ترکی کند در نامهای روستاهای ایران از دست تحریف گران اسامی و مفرسان حکومتی توضیحات مختصری ارائه گردد. در جایی راجع به این مطلب خوانده بودم، دلیل باقی ماندن کلمه کند در اسامی روستاهای ایران از جمله آذربایجان این بوده است که مفرسان این لغت را فارسی و از بن کندن پنداشته اند. از اینرو هم، نیازی به تغییر آن به مترادفش کلمه ده فارسی ندیده اند. در صورتیکه، لغت کند حدود هزار سال پیش در دیوان لغات الترک محمود کاشغری به معنی شهر و روستا و بعنوان یک کلمه اصیل ترکی ذکر گردیده است و در دنیای وسیع ترک هم کاربرد گسترده ای دارد. بعلاوه، با کندن مکانی در آنجا شهر و روستا ایجاد نمیکنند، بلکه محل زیستها معمولا توسط فرد یا گروهی بدلایل مختلف بنا میگردند.به هر حال، موضوع تغییر نام و فارسیزاسیون اسامی خاص ترکی در ایران، در اسامی روستاهای شهرستان مرند نیز زیاد مشاهد میگردند که در این نوشته به سی مورد از اسامی بومی و اصیل بهمراه نام رسمی و جعلیشان در زیر اشاره میگردد:۱) اویرگان: ابرغان۲) اؤردکلی: اردكلو۳) ائرسی: ارسي۴) اره لن: ارلان۵) اوست داغی: اسدداغي۶) الینجه: النجق۷) انه مه: انامق۸) یام: پیام۹) جاواش: جواش۱۰) چرک دمیر: چراگاه امير۱۱) چیر چیر: چرچر۱۲) دره: درق۱۳) ددیوان: ديده بان۱۴) زونوزاق: زنوزق۱۵) آیران دیبی: عريان تپه۱۶) ایش اوبا /ائشه وت: عیش آباد۱۷) قره جه فیض الله: قراجه فيض اله۱۸) قره جه محمد: قراجه محمد۱۹) گله وان: گله بان۲۰) کوشک سارای: كشكسراي۲۱) کوللو: كندلج۲۲) کوکه مر: کوه کمر۲۳) گوناوو: ادامه مطلب

تغییر نام و فارسیزاسیون ۳۰ مورد از اسامی روستاهای بین تبریز و صوفیان(قدرت ابوالحسنی سهلان)اسم یک مکان (توپونیم) نشان میدهد، هویت بخشان به آن محل و ساکنین اولیه آنجا از کدام قوم بوده است. از اینرو، جهت تحریف نشدن گذشته تاریخی و حفظ هویت ساکنان اولیه مکانها، بایستی از اسامی خاص و بومی آنها بدقت محافظت گردد. ولی در ایران، بعد از به قدرت رسیدن رضاخان پهلوی و حاکم شدن فارسها در حدود یکصد سال پیش، سیاستهای شوونیستی فارسیزه کردن توپونیمهای غیرفارسی رواج داشته است. درحال حاضر هم میتوان گفت، اغلب اسامی رسمی شهرها و روستاهای مناطق ترک نشین ایران از جمله آذربایجان، جهت دوختن هویت فارسی به آنها فارسیزه گشته اند و سعی شده است، اسامی جدید جعلی و فارسیزه را کم کم بین مردمان رواج داده، اسامی اصیل و بومی کهن ترکی آنجاها را به نسیان بسپارند. موضوع تغییر نام و جعل گفته شده بالا، در اسامی روستاهای بین تبریز و صوفیان کاملا مشهود میباشد که به سی مورد از اسامی بومی و اصیل بهمراه نام رسمی و جعلیشان در زیر اشاره میگردد:۱) ساغالان: سهلان۲) نادارلی: نظرلو۳) هورلان: هارونیه۴) ایسمی کمر: سفید کمر ۵) نمتوللا: نعمت آلله ۶) زینوو: زیناب ۷) سهسن دیزه /سرکن دیزه: سرکند دیزج ۸) آلیشا: علیشاه ۹) ساروانقولو: ساربانقلی۱۰) کول آوا: گل آباد ۱۱) کوندور: کندرود ۱۲) قوم تپه: قم تپه ۱۳) خوجا میرجان: خواجه مرجان ۱۴) اوست چیلله خانا: چله خانه علیا ۱۵) آشاغی چیلله خانا: چله خانه سفلی ۱۶) پردیل: پردل ۱۷) زئیناوا: زین آباد۱۸) داش ایسپیران: سفیدان عتیق۱۹) یئنگی ایسپیران: سفیدان جدید ۲۰) گول آخیر: گل آخر۲۱) کؤهول: کهل۲۲) مینه ور: منور ۲۳) آشاغی گومانا: گمانج سفلی۲۴) یوخاری گومانا: گمانج علیا۲۵) آشاغی مایان/ آوالان: مایان سفلیادامه مطلب

قانلی آغیل(قدرت ابوالحسنی سهلان) آشاغی آلوارکندینین یئرلرینده، بؤلگه اهلی اورانی قانلی آغیل، هردنده قان آغیلی سسله ین بیر آغیل وار. آغیل، قدیم گونئی یولونون نئچه یوز مترلییینده، ساغالان ایله یوخاری مایان کندلری یئرلری یاخینلیغیندادیر. هابئله، چئوره کندلردن اوزاقلیقدا اولوب، اسکی گیلیخان شهری منطقه سینین ایچریسینده ده یئر آلیر.فرامرز بی ابیضی (۱۳۴۵ دوغوملو)، آشاغی آلوارلی بیر کیشی، قونوشولان آغیلین قاباقجالار حاجی روستم آغیلی آدی اولدوغونو دئییر. یئتمیش ایلدن چوخ اولاردا، ایکی روتبه لینین اؤلمه سیله اورانین قانلی آغیلا شؤهرت تاپماسینی سؤیله ییر. فرامرز بییین دئدییینه گؤره، پالچیقدان سالینمیش ایلکین قانلی آغیل زامان اوزره آرادان گئدیب، ایندی داها یوخدور. آنجاق، یئرینده نئچه ایلدیر سیمیت بؤلوکلریله دوزلمیش یئنی بیر آغیل وار. ائشیتدیکلرینی سؤیله ین آلوارلی خوش صؤحبت کیشینین قانلی آغیل اولایلاری، باشقا بؤلگه کندلیلریندنده ائشیدیلیر. بو ائشیتدیکلرله خاطیره لردن، آغیلین کندلردن اوزاق و او زامانلار گل- گئدلی اولان گونئی یولونا یاخین اولماسینا خاطیر، ایسمعلی (اسماعیل) آدلی بیر کیشینین باشچیلیق ائتدیی اوغرولارین فایدالاندیغینی سونوج آلماق اولور.ایسمعلی گوروپو، ۷-۶ نفر توفنگچی اییمیشلر. اونلار، بؤلگه اهلی و باشقالاردان اوغرولوق ائدیردیلر. چوبانلارلا کندلیلردن ائحتیاجلارینی اله گتیریرمیشلر. ایسمعلی اؤزو، صوفیانین قوم تپه کندیدن ایدی. موختار ایله بالاعلی سردری یاخیلیغینداکی شیخ حسندن ایدیلر. هابئله ساغالانلی حسن اونون گوروپوندا ایدی. بوستان آوانین قازانچای و توفارقانین داش کسن کندیندنده گوروپدا وار ایمیشلار. بعضیلری، ایسمعلی توفنگچیلرینی دوغرو نظره گلمه ین ۱۵-۱۰ نفره ده چاتدیریرلار. یوخادامه مطلب

سلام عزیز یولداشلار
سینیق کؤرپو وئبلاقینا خوش گلیبسینیز.

من، یازیلاریمی بو وئبلاقدا یاییرام. دئمه لییم ده ایندییه جن چاپ اولموش ایکی اثریم وار:
1) ائل بیلیمی درگیسینین سهلان اؤزل ساییسی (ساغالان فولکلورو باره سینده اولان یازیلار)
2) "سهلان" آدلی کیتاب (حیکایه و شعر توپلوسو)

ایلگی قورماق اوچون ایمئیلیمده بودور: saghalanab@gmail.com

حؤرمتله
قدرت ابوالحسنی سهلان

(قدرت ابوالحسنی سهلان)حاجی عزت زمانی، یکی از اهالی مسن روستای قیزیل دیزه (قزل دیزج) میگوید، او شنیده است که در روستای آنها به رود سینیق چایی،'>چایی، ساغالان چایی هم بگویند، بدلیل آمدن رود از سمت روستای بالا دست ساغالان (سهلان). نقشه فوق که مربوط به سال ۱۸۸۶ میلادی است، سندی بر گفته حاجی عزت میباشد که اسم رود مذکور درمحل اتصالش به دریاچه اورمیه، ساغالان چایی ثبت شده است. این سند بعلاوه، در تایید ساغالان بودن نام روستای با نام رسمی سهلان است. در نقشه قدیمی مذکور همچنین، اسامی اصیل و بومی روستاهای خوجا میرجان، ایسمی کمر و غیره بجای نامهای رسمی و فارسیزه خواجه مرجان، سفیدکمر و غیره به چشم میخورند. منبع:نقشه ایران (در شش قسمت)، سال چاپ ۱۸۸۶https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b532481540/f1.item.zoom ادامه مطلب

کتابی در باره گیلیخان به خطی باستانی و روی پوست حیوانات موجود بوده است! به نقل از یکی از فعالین فرهنگی منطقه گیلیخان که او هم مطلب را از یک شخص مورد اعتماد شنیده است، کتابی در باره گیلیخان، نگارش یافته با یک خط باستانی روی پوست حیوانات و در تعدادی صفحه موجود بوده است. به گفته شخص نامبرده، مطابق شکل، در بالای صفحه اول یا یکی از صفحات دیگر کتاب گیلیخان، به خط باستانی آن عصر که علائم آن تا حدودی شبیه خط اورخون باستانی ترکان میباشند، کلمه ای یا کلماتی درج گردیده بود. در زیر کلمه یا کلمات مذکور هم، شکلی شبیه گربه وجود داشته که در بین دو گوشش چشمی نقاشی شده بود. سالها پیش، کتاب گیلیخان موصوف بالا در اثر اتفاقاتی ناشناخته، از میراث فرهنگی شهر شیراز استان فارس سر در می آورد! در آنجا، یکی از کارمندان میراث فرهنگی شیراز به کتاب ارزشمند گیلیخان دستبرد میزند و کتاب را از میراث فرهنگی آن شهر به خانه اش برده، آنرا صفحه صفحه مینماید و هر صفحه کتاب را به بهایی گزاف به عنوان نقشه گنج به افراد طمعکار میفروشد! کارمند خلافکار در نهایت، با شکایات متشاکیان پول از دست داده، دستگیر میگردد و از سرنوشتش اطلاعاتی موجود نیست.میخواهیم بدانیم، سرنوشت صفحات کتاب گیلیخان در شیراز چه فرجامی داشته اند؟ چون بایستی، اطلاعات ارزشمندی راجع به گیلیخان و تاریخ منطقه در آن کتاب قدیمی درج شده باشد. از میراث فرهنگی استان سئوال داریم، کتاب قدیمی گیلیخان که قاعدتا میبایستی میراث فرهنگی آذربایجان شرقی (تبریز) آنرا صاحب میشده و بعنوان میراث ارزشمند تاریخی آذربایجان از آن حفاظت میکرده، چرا و چگونه به شیراز برده شده است؟!قدرت ابوالحسنی سهلان ادامه مطلب

سینیق (Sınıq)(قدرت ابوالحسنی سهلان)سینیق (Sınıq)، از کلمات پرکاربرد مردمان روستاهای بین تبریز و صوفیان جهت اشاره به ناحیه ای خاص است. کلمه مذکور، به پل (پل سینیق کؤرپوسو)، رود (سینیق چایی)، مزارع، اماکن، راهها، کارخانجات، کوره ها و غیره واقع در آن حوالی توسط مردمان اطلاق گردیده، استفاده میشود. نیز سینیق، مکانی مشهور در جاده تبریز-صوفیان میباشد.سینیق کلمه ای ترکی بوده، در اینجا به معنی شکست است، نه شکسته! وجه تسمیه این ناحیه هم به خاطر شکست عثمانیها از نادرشاه افشار در این حوالی میباشد. لازم به ذکر است، در پل سینیق کؤرپوسوی اولیه کتیبه ای موجود بوده و شاید هم یادبودی برای شکست مذکور بوده است!با وجود اهمیت تاریخی و بومی سینیق، این نام از تابلوهای رسمی غایب است!! ادامه مطلب

مابین تبریز و صوفیان، در گذشته شهری بنام گیلیخان وجود داشته است که در مورد آن مقاله ای بنام شهر باستانی گیلیخان در ۱۹ صفحه و ارجاع به ۴۳ منبع به قلم نگارنده، مهرماه ۱۴۰۲ و شماره ۲۱۷ ماهنامه خداآفرین در تهران چاپ گردیده است. مقاله مذکور در فضای مجازی نیز انتشار یافته است. احتمال داده میشود، گیلیخان شهری اشکانی بوده باشد.با وجود این، متاسفانه، تاکنون سطری رسمی راجع به شهر مهم و باستانی گیلیخان منتشر نگشته است!! محوطه آن به حال تخریب رها و این میراث گرانبهای مادی و معنوی منطقه توسط کاوشگران غیرمجاز و دیگران از بین برده میشود! در صورتیکه شهر باستانی گیلیخان پتانسیل اینرا دارد که بعنوان یکی از آثار باستانی آذربایجان شرقی به ثبت برسد و حتی یکی از آثار ملی ایران گردد.اراضی به جای مانده شهر فوق العاده وسیع گیلیخان بین روستاهای ساغالان (سهلان)، آلوار سفلی، مایان علیا، مایان سفلی و نادارلی (نظرلو) تفسیم گشته است. مرکز این شهر باستانی نیز به نظر میرسد، محلی بنام قوم بازی در اراضی آلوار سفلی و کنار آغلی بنام آغل رحمان باشد. چراکه قوم بازی بیش از جاهای دیگر گیلیخان در معرض کندوکاوهای غیرمجاز است.بعنوان یکی از اهالی و پژوهشگر منطقه گیلیخان، از مسئولین میراث فرهنگی آذربایجان شرقی (تبریز) در مورد شهر باستانی گیلیخان و تاریخ آن انتظار پاسخگویی دارم. دوران پوشیده نگه داشتن مدنیت گیلیخان، دیگر به سر آمده است! به وظایف قانونی خود درقبال این میراث ارزشمند مادی و معنوی عمل نموده، از باقیمانده گیلیخان پاسداری نمایید.پزوهشگر منطقه گیلیخانقدرت ابوالحسنی سهلانتاریخ 1402/11/9 =========بازتاب نامه فوق : نامه فوق در فضای مجازی و در جاهای مختلف درج گشته است که بدین وسیله از تمامی بازتاب دهندگان نامه قدرداادامه مطلب